TRƯỜNG THPT NGUYỄN ĐỨC THUẬN VỚI CÔNG TÁC PHÒNG CHỐNG MA TUÝ HỌC ĐƯỜNG
Ma túy là một trong những đại họa mà toàn nhân loại phải đối mặt và là vấn đề vẫn còn đang nhức nhối, ám ảnh xã hội Việt Nam nói riêng, thế giới nói chung. Hiện cả nước có gần 230.000 người nghiện, người sử dụng trái phép chất ma túy và người đang bị quản lý sau cai nghiện có hồ sơ quản lý, khoảng 60% người sử dụng ma túy lần đầu trong độ tuổi từ 15 – 25, trong đó có nhiều em ở độ tuổi 13 – 15.
Trong tổng số 95% người sử dụng ma túy tổng hợp thì có tới 70 – 75% người trong độ tuổi 17 – 35, chiếm tỉ lệ lớn là thanh niên, học sinh, sinh viên. Có thể thấy học sinh sinh viên là những đối tượng mới lớn, trong độ tuổi hình thành nhân cách, dễ bị dụ dỗ, lôi kéo, rủ rê, thích trải nghiệm những cái mới và muốn thể hiện bản thân nhanh chóng trở thành mục tiêu mà tội phạm ma túy hướng tới, và học đường là thị trường béo bở của chúng.
Với nhiều kiểu ngụy trang, dễ sử dụng, dễ mua, ma túy tổng hợp đang tìm cách chui sâu vào học đường và trẻ hóa đối tượng sử dụng. Thủ đoạn của tội phạm ma túy thì ngày càng tinh vi để đối phó với cơ quan chức năng. Chúng lợi dụng sự phát triển của khoa học công nghệ để sản xuất rất nhiều loại ma túy thế hệ mới có độc tính cao, với hình thức bắt mắt thu hút sự tò mò, khám phá của giới trẻ, đồng thời ngụy trang “núp bóng” dưới dạng: thuốc lắc, shisha, bóng cười, “cỏ Mỹ”, “lá khát”, “đông trùng”, “nước vui”, “bùa lưỡi” … hoặc tẩm ướp trong thực phẩm, đồ uống, trà sữa, thuốc lá và đặc biệt là thuốc lá điện tử.
“Nước vui”, “bùa lưỡi”, “bột dâu”, “bột xoài”.
Hiện nay thuốc lá điện tử là môi trường thuận lợi để ma túy, cần sa thế hệ mới trà trộn vào. Rất nhiều hóa chất trong hơi thuốc lá điện tử được chứng minh gây hại cho sức khỏe, gây ra các bệnh ung thư, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, ho, hen, nhồi máu cơ tim, tổn thương mạch máu, giảm miễn dịch, gây tổn thương AND là các phân tử di truyền, tăng nguy cơ đái đường, bệnh tim mạch… Các hóa chất này gây nên các bệnh còn phức tạp hơn nhiều so với thuốc lá thông thường và hầu hết là các căn bệnh mới. Thuốc lá điện tử hiện có xu hướng nhắm tới giới trẻ thông qua hình ảnh, phong cách tạo gu thẩm mỹ, xu hướng của giới trẻ, thường được bán hàng qua mạng, gây ảnh hưởng xấu đến sức khỏe, môi trường, lối sống, hành vi của giới trẻ. Tại Trung tâm chống độc Bệnh viện Bạch Mai (Hà Nội) gần như tuần nào cũng tiếp nhận ca ngộ độc thuốc lá điện tử. Trong đó, không ít trường hợp nguy kịch do sử dụng thuốc lá điện tử. Điều đáng nói, khi xét nghiệm các dung dịch thuốc lá điện tử mà các bệnh nhân này sử dụng, rất nhiều dung dịch có chứa ma túy tổng hợp.
Trong thời đại 4.0, giới trẻ dành nhiều thời gian tham gia mạng xã hội nên càng dễ bị bọn tội phạm ma tuý lôi kéo, dụ dỗ. Các đối tượng bán ma túy tinh vi đến mức ngoài việc tìm cách đưa ma túy bán ở những hàng quán quanh trường học, chúng còn sử dụng hình thức bán hàng “đa cấp” và bán qua mạng xã hội để có thể tiếp cận nhanh chóng, dễ dàng hơn trong giới trẻ. Với hình thức bán hàng đa cấp, những đối tượng trong đường dây buôn bán càng tích cực phát triển hệ thống chân rết, dễ dàng biến những đối tượng sử dụng ma túy, đặc biệt là học sinh sinh viên thành người bán hàng, trực tiếp để rủ rê, lôi kéo bạn bè vào con đường ma túy hòng có tiền để mua thuốc. Con đường từ người nghiện trở thành tội phạm trở nên rất ngắn.
Trong những năm gần đây, tình trạng người nghiện sử dụng đồng thời nhiều loại ma túy tổng hợp ngày càng phổ biến, độ tuổi nghiện trẻ hóa gây nên chứng rối loạn tâm thần, mất kiểm soát, khó điều trị. “Ngáo đá” là trạng thái loạn thần do sử dụng ma tuý đá – dạng ma tuý đang được giới trẻ lạm dụng nhiều. Người “ngáo đá” sẽ bị mất khả năng kiểm soát cảm xúc, nhận thức, hành vi và xuất hiện những hoang tưởng, ảo giác như: Bị theo dõi, bị truy hại, ghen tuông… nên dễ có những hành động gây nguy hại cho bản thân và người xung quanh. Thực tế đã chứng minh rằng, sự buông lỏng quản lý của gia đình và nhà trường là nguy cơ lớn nhất khiến học sinh, sinh viên dễ dàng tiếp cận với ma túy.
Hiện nay, công tác phòng chống ma tuý ở nước ta đang tập trung vào 3 trụ cột chính: “giảm cung”, “giảm cầu” và “giảm tác hại”. Trong hoạt động “giảm cầu”, công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật về phòng chống ma tuý giữ vai trò hết sức quan trọng.
Thực hiện kế hoạch số 20/KH-BCĐ ngày 18/3/2024 của Ban Chỉ đạo phòng chống ma tuý năm 2024; kế hoạch liên ngành số 01/KHLN-CAT-SDGĐT ngày 15/3/2024 và công văn số 530/SGDĐT-GDCTHSSV ngày 01/4/2024 về việc thực hiện công tác phòng chống ma tuý trong các cơ sở giáo dục trên địa bàn tỉnh Nam Định giai đoạn 2024 – 2030, trường THPT Nguyễn Đức Thuận đã lên kế hoạch và triển khai tổ chức nhiều hoạt động thiết thực nhằm xây dựng, hình thành kỹ năng phòng chống ma tuý, ý thức chấp hành pháp luật về phòng chống ma tuý cho học sinh.
Trong năm học, nhà trường đã triển khai đưa các tài liệu giáo dục pháp luật về phòng chống ma tuý vào chương trình giáo dục ngoại khoá và hoạt động trải nghiệm dưới hình thức tích hợp, lồng ghép vào nội dung các buổi ngoại khoá toạ đàm, các tiết học trải nghiệm trên lớp, trải nghiệm dưới cờ. Thời gian tới, nhà trường tiếp tục triển khai các tài liệu giáo dục pháp luật về phòng chống ma tuý vào chương trình giáo dục chính khoá dưới hình thức tích hợp, lồng ghép vào nội dung một số môn học như Giáo dục kinh tế và pháp luật, Giáo dục cảm xúc, Hoá học …
Nội dung tuyên truyền lồng ghép vào bộ môn Giáo dục kinh tế và pháp luật tập trung phổ biến các văn bản quy phạm pháp luật về phòng chống tệ nạn ma túy, phương thức thủ đoạn ngày càng tinh vi của tội phạm ma tuý, xử lý hành vi có liên quan đến tệ nạn ma túy; đẩy mạnh tuyên truyền các nội dung về lối sống lành mạnh, kỹ năng ứng xử và hành động kiên quyết không tham gia tệ nạn ma túy; nâng cao ý thức, trách nhiệm của học sinh trong việc phát hiện, ngăn chặn ma túy xâm nhập vào nhà trường, gia đình và xã hội. Đối với bộ môn Hóa học tập trung phổ biến các khái niệm cơ bản, thành phần cấu tạo, tác dụng và tác hại của ma túy. Với bộ môn Giáo dục cảm xúc tập trung phổ biến dấu hiệu nhận biết người nghiện ma tuý, tình hình phát triển của tệ nạn ma túy, các biện pháp phòng ngừa lạm dụng ma túy.
Để triển khai được việc giảng dạy, nhà trường sẽ tổ chức tập huấn trang bị kiến thức và kỹ năng phòng chống ma tuý cho toàn bộ đội ngũ cán bộ quản lý, nhà giáo trong trường để đảm bảo 100% nhà giáo có năng lực tổ chức thực hiện việc giảng dạy hoặc có đủ năng lực tư vấn giải quyết các vướng mắc liên quan đến vấn đề phòng chống ma tuý cho học sinh khi cần.
Đầu mỗi năm học, nhà trường đều đã phát động phong trào cán bộ quản lý, nhà giáo, người lao động, học sinh nghiêm chỉnh chấp hành pháp luật về phòng chống ma tuý và tổ chức cho 100% cán bộ quản lý, nhà giáo, người lao động, học sinh ký cam kết không sử dụng trái phép chất ma tuý, không có hành vi vi phạm pháp luật về ma tuý. Trong các năm học vừa qua, nội dung giáo dục pháp luật về phòng chống ma tuý vẫn là một trong những tiêu chí đánh giá thi đua hằng năm cho các lớp, các cá nhân học sinh, các tổ chuyên môn và các cá nhân nhà giáo.
Thực hiện Kế hoạch năm học 2023 – 2024, ngày 01/11/2023, toàn thể cán bộ quản lí, giáo viên và hơn 800 học sinh trường THPT Nguyễn Đức Thuận đã cùng tham gia buổi tuyên truyền – phổ biến về giáo dục pháp luật với chủ đề: “Đảm bảo trật tự an toàn giao thông; phòng cháy, chữa cháy; phòng, chống bạo lực học đường và các tệ nạn xã hội ”. Tới dự và tham gia tại buổi tuyên truyền, có đại diện Công an tỉnh Nam Định, phòng Cảnh sát giao thông huyện Vụ Bản và Công an xã Thành Lợi.
Đại úy Phạm Thị Liên – đại diện công an tỉnh Nam Định tuyên truyền phòng chống xâm hại tình dục, vấn nạn bạo lực học đường và tệ nạn xã hội.
Trong những năm học tới, nhà trường lên kế hoạch mỗi năm học sẽ phối hợp với Công an huyện Vụ Bản tổ chức một buổi tuyên truyền phòng chống ma tuý hoặc một buổi trải nghiệm thực tế thăm quan các cơ sở cai nghiện trong huyện để có cái nhìn trực quan hơn về tác hại của ma tuý, để biết rằng ma tuý có thể len lỏi đến gần chúng ta bất cứ lúc nào nếu chúng ta không có ý thức phòng chống ma tuý.
Trong phong trào phòng chống ma tuý tại trường THPT Nguyễn Đức Thuận, Đoàn trường luôn là lực lượng đóng vai trò tiên phong nòng cốt. phối hợp với ban nền nếp kiểm tra việc thực hiện nội quy trường, lớp của mỗi học sinh nhằm ngăn ngừa các hành vi vi phạm cũng như có biện pháp giáo dục, xử lý kịp thời với những học sinh có biểu hiện không tốt. Ngoài ra, trong năm học nhà trường đã phối hợp với Ban đại diện cha mẹ học sinh thông báo tới cha mẹ tình hình học tập, rèn luyện của học sinh. Mỗi lớp đều có nhóm zalo hoặc nhóm messenger chung để thông tin được kịp thời từ đó kết hợp với gia đình nhắc nhở, giáo dục học sinh phòng ngừa, tránh xa tệ nạn ma tuý, nói không với thuốc lá, thuốc lá điện tử.
Bên cạnh đó, nhà trường thường xuyên trao đổi thông tin với các đơn vị nghiệp vụ Công an huyện Vụ Bản, công an xã Thành Lợi để nắm rõ tình hình an ninh trật tự trong khu vực bởi trường nằm trong khu vực gần thành phố, gần khu công nghiệp Bảo Minh, khu đô thị mới xã Thành Lợi, xung quanh có nhiều ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện và dịch vụ nhạy cảm về an ninh trật tự. Đồng thời, nhà trường cũng xây dựng kênh tố giác qua môi trường mạng xã hội và phát động các cán bộ, nhà giáo, người lao động, học sinh kịp thời cử báo những trường hợp vi phạm pháp luật về phòng chống ma tuý trong trường học, trong khu dân cư, trên không gian mạng, tại các cơ sở kinh doanh trong khu vực… để nhà trường phối hợp với Cơ quan chức năng kịp thời xử lý.
Cuối năm học 2023 – 2024, nhà trường đã lên kế hoạch giao cho Đoàn trường phụ trách tổ chức cuộc thi “Trường học không ma tuý” dành cho toàn bộ học sinh trong trường nhằm mục đích tuyên truyền luật phòng chống ma tuý và tăng cường sự hiểu biết, trang bị kiến thức cho học sinh lứa tuổi THPT về hiểm họa, tác hại của ma túy đối với sức khỏe; tăng cường hiểu biết, giúp học sinh nhận diện về các loại ma tuý, đặc biệt là các loại ma tuý tổng hợp núp bóng dưới dạng thực phẩm, đồ uống, thuốc lá điện tử với nhiều tên gọi khác nhau; từ đó lan tỏa tới người thân, gia đình và toàn xã hội. Bên cạnh đó, cuộc thi này cũng là để hưởng ứng Tháng hành động phòng chống ma tuý (tháng 6), và hưởng ứng Ngày quốc tế và Ngày toàn dân phòng chống ma tuý 26/6.
Tác giả: Trường THPT Nguyễn Đức Thuận
