“Bước qua cánh cổng trường là một thế giới kỳ diệu sẽ mở ra”, “mỗi ngày đến trường là một ngày vui” thế nhưng hiện nay có rất nhiều học sinh lại thấy chán nản, lười biếng, thụ động thậm chí sợ đi học. Vậy thì nguyên nhân do đâu? Điều này có thể bắt nguồn từ những ứng xử của giáo viên (GV): quá nghiêm khắc, thiếu nhiệt tình, thiếu quan tâm, không động viên kịp thời. Đó còn là do phương pháp dạy học một chiều: GV chỉ nói, không tổ chức hoạt động học. Những yêu cầu của GV quá khó hoặc quá dễ, sự đánh giá thiếu chính xác…Tâm lý chán học có thể vì các vấn đề từ gia đình: bố mẹ kì vọng quá cao, áp đặt, do học sinh tiếp thu chậm, học không có mục đích, thiếu tự tin,… Thêm nữa, tâm lí quen “đọc – chép” mỗi khi trên lớp cũng dẫn tới tình trạng thụ động, lười tư duy của học sinh. Nếu GV không đọc thì học sinh cũng không chép, chỉ ngồi nghe chìm vào “giấc ngủ sư phạm” và thực tế là kiến thức đọng lại trong đầu khi đó sẽ rất ít, thậm chí là không có gì. Trong khi đó học sinh cũng không có thói quen đọc bài mới trong sách giáo khoa và các tài liệu liên quan đến môn học đó khi ở nhà. Ở mỗi giờ học, chuyện học sinh phát biểu ý kiến là rất ít thay vào đó là GV nêu vấn đề, học sinh cúi mặt xuống bàn… Đó là việc các thầy cô đứng trên bục giảng và yêu cầu nhiều lần các học sinh trả lời câu hỏi trong phạm vi hiểu biết và có thể trả lời nhưng có rất ít cánh tay giơ lên. Điều này ảnh hưởng khá lớn đến không khí học tập trong lớp. Học sinh thì cảm thấy áp lực mỗi khi bị gọi lên còn GV cũng cảm thấy chán nản vì chỉ có sự làm việc một chiều, đặt câu hỏi và tự trả lời. Rõ ràng khi ngại phát biểu trong giờ học sẽ dẫn đến ngại phát biểu trong cơ quan làm việc sau này. Ngại phát biểu cũng đồng nghĩa với việc không dám nói lên sự thật, không dám nhìn nhận cái sai...
Vậy làm thế nào để việc dạy và học trở nên thú vị? Theo “Trường học hạnh phúc – UNESCO Bangkok” thì có 5 yếu tố đó là:phương pháp dạy học hấp dẫn và lôi cuốn; sự tham gia sáng tạo và tự do của học sinh; làm việc nhóm và tinh thần hợp tác chặt chẽ; học tập như là một nhóm giữa học sinh và giáo viên; thái độ và phẩm chất mang tính tích cực. Nhận thức được điều này, các thầy cô giáo trường THPT Nguyễn Đức Thuận đã không ngừng tìm tòi, đổi mới, ứng dụng những phương pháp dạy học hiện đại vào bài học, tạo động lực cho học sinh.
Môn xã hội khô-khó-khổ trở nên hay-hiểu – hấp dẫn hơn
Đối với môn ngữ văn, các thầy cô giáo đã ý thức được việc dạy học lấy người học làm trung tâm thay vì truyền thụ kiến thức một chiều. “Học chỉ có thể hiệu quả khi người học tìm thấy niềm vui, sự hào hứng trong học tập”.( Denome và M.Roy ) Cách làm truyền thống khi tiếp cận những văn bản văn học của GV là cho học sinh đọc phần tiểu dẫn trong Sách giáo khoa, trả lời những hiểu biết về tác giả, tác phẩm. Tuy nhiên việc làm này thường nhàm chán và không đạt được hiệu quả cao. Vì vậy, các giáo viên của trường đổi mới bằng cách cho các em được thỏa sức sáng tạo với những bài báo ngắn, những sơ đồ tư duy, làm những video về tác giả, tác phẩm, chơi trò chơi hay phỏng vấn chuyên gia. Từ đó, các em chủ động, tự tin trong việc tiếp thu kiến thức bài học.
|
Tiết học Chữ người tử tù của cô Trịnh Thị Quyên |
|
Hoạt động khởi động trong tiết học Ngữ văn |
Trong chương trình ngữ văn lớp 10, để giúp các em nắm vững cốt truyện, hệ thống sự kiện, chi tiết tiêu biểu của các tác phẩm tự sự dân gian, thay vì kiểm tra học thuộc, các thầy cô đã cho các em kể chuyện theo tranh, sân khấu hóa các tác phẩm văn học, tham gia hoạt động ngoại khóa lý thú, bổ ích vừa phát huy được khả năng sáng tạo tuyệt vời của các bạn học sinh vừa giúp các em ghi nhớ bài học sâu sắc hơn.
|
Kể chuyện theo tranh truyện cổ tích “Tấm Cám” |
|
Sinh hoạt ngoại khóa tổ Ngữ Văn – Lịch sử |
Bên cạnh môn ngữ văn, lịch sử là một môn xã hội mà nhiều học sinh khi nghe nhắc tới đã nghĩ tới hai từ học thuộc. Tuy nhiên với sự nhiệt huyết của những thầy cô đã biến môn lịch sử vừa “thể hiện được khả năng kết nối quá khứ lịch sử với hiện tại” vừa “vận dụng kiến thức lịch sử để lí giải những vấn đề của thực tiễn cuộc sống” . Trên nền tảng, đó các em học sinh có khả năng tự tìm hiểu những vấn đề lịch sử, xã hội, phát triển năng lực sáng tạo, có khả năng tiếp cận và xử lí thông tin từ những nguồn khác nhau. Để học tốt môn Lịch sử, các thầy cô hình thành cho học sinh hệ thống kiến thức cơ bản, các khái niệm, biểu tượng, quy luật và rút ra bài học lịch sử….từ đó lựa chọn một số phương pháp phù hợp với nội dung kiến thức Lịch sử như: sử dụng đồ dùng trực quan, sử dụng di sản trong dạy học lịch sử, vận dụng phương pháp dạy học dự án để tổ chức các hoạt động trải nghiệm tại các di sản văn hóa….
|
Những giờ học Lịch sử đầy bổ ích,lí thú |
Từ ban đầu sợ học môn xã hội dần dần các em đã thích thú và say mê nghiên cứu. Sau những tháng ngày miệt mài, hoàn thiện sản phẩm, thành quả xứng đáng mà các em nhận được đó là giải khuyến khích lĩnh vực khoa học xã hội và hành vi đối với dự án “Một số biện pháp cải thiện mâu thuẫn giữa cha mẹ và con cái về năng lực học tập và định hướng nghề nghiệp tại trường THPT Nguyễn Đức Thuận”
Dự án đạt giải trong lĩnh vực Khoa học xã hội và hành vi
“Mọi lý thuyết đều màu xám, chỉ có cây đời là mãi mãi xanh tươi”
Tháp học tập (Learning Pyramid)
- Bạn sẽ nhớ được 5% nội dung khi nghe một bài giảng (phương pháp truyền thống)
- 10% khi bạn đọc sách
- 20% từ các thiết bị nghe nhìn
- 30% từ các thiết bị mô phỏng (tương tự các phương pháp mang tính mô phỏng)
- 50% từ thảo luận nhóm (tương tự các phương pháp tham gia)
- 75% từ việc thực hành, tự trải nghiệm
- 90% thông qua việc dạy lại cho người khác
Chính vì vậy đối với các môn khoa học tự nhiên, các thầy cô giáo trong trường tăng cường cho học sinh được thực hành làm thí nghiệm, trải nghiệm thực tế, xây dựng hệ thống câu hỏi hướng dẫn học sinh quan sát hiện tượng, phân tích các kết quả thí nghiệm, vận dụng các kiến thức có liên quan để đi đến tri thức mới. Trong thực hành, không những các kĩ năng thực hành như quan sát, sử dụng dụng cụ vật lí, lắp ráp thí nghiệm, vẽ đồ thị, xác định sai số… được rèn luyện mà cả óc suy đoán, tư duy lí luận của các em cũng phát triển mạnh.
Learning English is a piece of cake
Tiếng Anh có vai trò quan trọng đối với tương lai của trẻ đặc biệt trong xu hướng toàn cầu hóa, chính vì lý do này, đa số trẻ em ở thành phố hiện nay đều được bố mẹ cho học tiếng Anh từ rất sớm. Việc làm quen ngoại ngữ tác động trực tiếp đến khả năng phát triển toàn diện của trẻ bởi ngoại ngữ chính là điều kiện quan trọng để bé có thể tiếp cận và cập nhật nguồn tri thức từ khắp nơi trên thế giới. Tuy nhiên, với những vùng nông thôn thì việc được tiếp cận tiếng Anh một cách bài bản và hiệu quả vẫn còn nhiều hạn chế. Trường THPT Nguyễn Đức Thuận nằm trên địa bàn nông thôn, gặp nhiều khó khăn về cơ sở vật chất, các em học sinh chưa có môi trường giao tiếp với người nước ngoài, phần lớn còn rụt rè. Nhà trường đã mời trung tâm anh ngữ Sysney về dạy cho các em hàng tuần, tổ chức cuộc thi hùng biện tiếng anh cấp trường và tích cực đổi mới phương pháp dạy học. Từ đó mà các em học sinh ngày càng mạnh dạn, tự tin trong những giờ học ngoại ngữ và đạt giải trong cuộc thi hùng biện tiếng anh do Sở Giáo dục và đào tạo tổ chức.
Cuộc thi hùng biện tiếng Anh cấp trường
“Người thầy trung bình chỉ biết nói, người thầy giỏi biết giải thích, người thầy xuất chúng biết minh họa, người thầy vĩ đại biết cách truyền cảm hứng”– William Arthur Ward – Những thầy cô giáo trường THPT Nguyễn Đức Thuận ngày qua ngày vẫn miệt mài bên trang giáo án, mong muốn thắp lên ngọn lửa của niềm say mê và sức sáng tạo của các em, để các em trưởng thành, tỏa sáng những khả năng, những giá trị tốt đẹp trong mỗi người.
